Тексты для чтения

Материал из sostik.info
Перейти к: навигация, поиск

Кип-Азах

Хакас чонның пасха чоннарнии осхас позынын кип – азаа пар. Хакас ипчiлер ипчi кӧгенегi кисченнер, иреннер ир кӧгенегi. Иреннернiң кӧгенектерi ипчiлер кӧгенектерiнең илееде хысхаӌах. Пилiнде хурнаң хурчалча. Кӧгенектернi тiкченнер торғыдаң. Материалны ағылӌаннар Хыдаттаң, Ортын Азиядаң, Россиядаң. Кӧгенектер аймах-пасха ӧңнiг полӌаң: хызыл, кӧк, ноған, кӱрең. Ипчi тадар кӧгенектiң аймах-пасха чардыхтары пар: iлбiк, мойдырых, марха, ээн. нии, моркам, iзеп, iдек.

Мартил

Пiстiң ибде хоосха пар. Аны Мартил адапчабыс. Ол чиит, чапчаң. Тӱгi аппагас, хузурии туғдур, нымзах. Харахтары хыйға, харасхыда чылтырасчалар. Азахтары туғдурлер, аппағастар. Сағаллары узуннар. Хулахтары сиргектер. Тiстерi аппағас, читiглер. Мартил сӱтке, итке хынча. Удаа сырайны чуупча.

Минiң туғаннарым

Минiң кӧп туған – чағыннырым пар. Олар прайзы аймах тоғыстарда тоғынчалар. Минiң iӌем ӱгретчi полып тоғынча. Пабам заводта – инженер. Iӌемнiң пiр пиӌезi имӌi полча. Тайым пӱдiрiгде iстенче. Мин улуғ ӧссем ырӌы поларга сағынчам.

Чайғы тус

Чайғы ол хонығ тус. Кӱн сыхса, прай ниме усхунча. Чайғыда iзiг кӱннер турчалар. Хустар кӧглiг сарнасчалар. Оларның сiлiг сарыннары тайғанын чуртағӌыларын усхурчалар. Арығда, тайғада аймах-пасха ӧңнiг чахайахтар ӧсчелер. Иртен турып алып, табырах суғзар инчем. Арығ иде чуунчам. Соох суғ iсчем. Тадылығ чистек чiпчем. Соонаң ойнапчам. Суғда сомчам, аңнапчам. Iди чайғы тусты иртiрчем.