Суғ эзінең палыхчы

Материал из sostik.info
Перейти к: навигация, поиск

Алында-пурунда палыхчы чуртаптыр. Пірсінде ол. чар хазына киліп, сӧзірбе тыхтапча.

— Син ноо ниме итчезің?—тіп сурча суғ эзі аннаң.

— Сӧзірбе тимнепчем, суғ эзін тудып, чирге!— тіпче палыхчы.

— Че анзын піс кӧрербіс адыр, — тіп, суғ эзі палых-чыны хаап алған. Палыхчы, оңдай киліскенде, сӧзірбезін хаап алып, суғ эзінің ӱстӱне тастабысхан. Ам суғ эзі ол сӧзірбее сырбал парған чатча. Паза полӌаа чох сурынча:

— Сннің асханың полды, че таңда пазох кӱрезербіс,—тіпче ол.

— Маға сыдап полбаанда, синнең ноға кӱресчеңмін. Минің кічіг харындазымнаң кӱрес кӧр,—тіпче палыхчы. Таңдазында палыхчы аба чидектеп кнлген. Суғ эзі, суғдаң сых киліп, "хуғ-хағ" тібпнең, абаа чапсынған. Аба сорлабинаң, суғ эзін чаба-пӱре тут киліп, алтына кире тартып алған. Суғ эзі, хайди полза аба холынаң позып, суға сегірібіскен.

Суғ тӱбінең хысхырча палыхчаа:

— Таңда килерзің, сӱменең марғызарбыс! — тіп.

Таңдағызында палыхчы пазох килді суғ хазына.

Суғ эзі, чарға сых киліп, хамӌызын пулутха сығара тастады. Палыхчы аны кӧріп:

— Ол нимедір! Минін кӧр кӧрербіс адыр, — тидір. Анаң тал сындырып алып: "Кӧр, мин пу кӱнге сығара тастим", — тіпче.

Суғ эзі кӧрче. Харах албин кӧрдірче палыхчы. Кӱнге кӧріп, суғ эзінің харахтары частан парған.

— Тігіне, тігіне,—тіпче палыхчы,—кӱнге чит гіарды. Кӱнзер чоо аңдып, харахтарына. пір дее ниме

кӧрінминчеткенде, палыхӌы хысхырча:

— Ортах, ортах, тал пазыңа тӱс килер! —Іди хысхырып, палыхчы, маңаттап хуластан киліп, суғ эзін тигей пастыра кистіне тутхан талнаң улдурыбысхан.

Суғ эзі сах андох талӌых парған. Палыхчы чобалған полып тапсапча:

— Сӧлеем хайза, кӱн пӧзік нооза, тал тиліг тӱзер андартын.

Суғ эзі чадап ла айылған.

— Кӧрбин халғам тӱсчеткенін, — тіпче, пазын тудына ӧстеп.

Суғ эзі сағынча: "Пу кізідең ас полбас одыр".

— Хайди идер зе, синің асханың полды,—тіпче. —Сірер, кізілер, пістең кӱстіг полтырзар. Нинче хынғанӌа тудыңар палииңарны, паза сірерге мисет полбаспын.

Ол сыынаң суғ эзі суғ тӱбінде палғаста чуртапча, чарға сыхпинча одыр тіп чонда кӱлкі чӧредір.

Примечание

"Суғ эзінең палыхчы" тігі нымах 1946 чылда Бурнаков Сатаңнаң пазылған. Пу нымахтың, Н. Ф. Катанов пазып, публиковать полған варианты пар. "Образцы народной литературы тюркских племён" тіп книганы кӧр, СПБ, 1907 чыл.