Айдолай пастух

Материал из sostik.info
Перейти к: навигация, поиск

Сатин теен пай кізі чуртаптыр. Ол позын прайзы-наң хыйға, кӧйтік тіп сананӌаң полтыр. Пірсінде аалларӌа чоох парча: "Хайдағ-да Айдолай теен пастух кізі килтір. Ол прай пайларны алахтырча",—тіп.

— Пасха кізілерні хайди алахтырды ни зе, анзын мин пілбинчем, пілер дее кӧңнім чоғыл. Че мині ол алахтыр полбас неке,—тіпче Сатин, ол чоохты истіп.

Иб істінде ас-тамах чіп одырған чон:

— Че-е... хыйға Сатинге аның сағьізы хайдаң читчең!—тіп хысхырысчалар.

Пай Сатин кӱлімсіреп сағалын сыйбан салған. Чалӌызын Айдолай пастухты хығырарға ысча.

Ол туста Айдолай позының чабал адыӌаан кӧл салған Сатиннің чурты хыринӌа париған полтыр.

— Эй, тохтадах! Син прай пайларны алахтырча одырзың,—тіпче Сатин пай,—мині, кӱлӱк Сатинні, алахтыр кӧрдек...

Пастух, пайзар, аның аалӌыларынзар кӧріп, пір дее тапсабин парир. Адыӌаан сырыпнаң маңзырадып одыр.

— Хорыхчазың ма хайдағ?—тіп Сатин хатхырча.— Мині алахтырӌаң кізі ам даа тӧреелек. Аны ундуба, нанӌыӌах!

— Сині алахтырары кӱс нимес, Сатин. Че сағам мин Хызыл кӧлзер маңзырапчам. Пілче нимессің мезе ол кӧлні, синің чуртыңнаң ырах нимес нооза. Пу хараағызын соол партыр. Парып хысхызына азыхха палых тимнеп саларға кирек. Хынчатхан ползаң, айланыста алахтыр салғайбын за,—тіпче Айдолай.

Сатиннің аалӌылары, Хызыл кӧл соолып, аның палии сӱӱл парғанын истіп алып, тик чирдең чоо маңзырабыстылар.

Сатин аалӌылары ноо нимедеңер маңзыраанна-рын сизін салған. Чӧрген кізілеріне хысхырча:

— Ноо нимее аңмайызып турзар? Табыраанӌа ат кӧлглеңер, кӱрӌек, хап алғлаңар!—тіп.

Ӱр дее полбаан. Аалдаң кӧлзер чон, хайзы хаңаалығ, хайзы чалаң, іди ле субалысча. Айдолайны сӱре чидіп, иртібізедірлер. Кӧл хазына килзелер, кӧл-нің хыри даа хыймырабаан. Соолардаң иртіп, кӱскӱ наңмырларға суу хозыл. парған осхас. Прайзы, аң-дызып, ноо ниме пол парғанын пілбин, турғлапчалар. Кӧрзелер, чолӌа Айдолай иртіп парир, кізее дее кӧр-бинче.

— Эй, ит табан, адай табан! Чабал пора талбахтығ, чой! Ноо ла іӌе тӧрітті ни сині, пала идіп? Ноо ла паба ӧскірді ни сині, ир идіп!?—хысхырча ағаа Сатин пай.

— Ноға іди тарынчазың? Позыңох сурынмаазың ма за мині алахтыр тіп,—тіпче Айдолай,—позы тохтабин иртіп парир.

Ол сыынаң чон аразында Айдолай пастух махтан-ӌых Сатинні алахтырғаннаңар нымах чӧредір.

Примечание

"Айдолай пастух" тіп нымах 1954 чылда М. Е. Кильчичаковтаң пазылған.